Theaters, bioscopen en spektakelzalen

Theaters, cinema’s en zalen voor publieksvoorstellingen in Sint-Lambrechts-Woluwe

Lange tijd was Sint-Lambrechts-Woluwe niet erg ontwikkeld op dit vlak. Verschillende factoren hebben de oprichting van dit soort vestigingen op lokaal niveau namelijk belemmerd:

  • een late verstedelijking van de gemeente, die pas vanaf 1900 vorm begon te krijgen;
  • de afwezigheid van dichtbevolkte gebieden, met uitzondering van het gebied rond de Georges Henrilaan
  • de gemakkelijke bereikbaarheid van het stadscentrum dankzij de veelheid aan tramlijnen die Woluwe bedienen;
  • het nog zeer uitgesproken landelijke karakter van een groot deel van de gemeente tot in de jaren 1950, enz.

Zalen voor publieksvoorstellingen

Vóór de Tweede Wereldoorlog kon men in het beste geval de volgende vestigingen, die alle met drankgelegenheden te maken hadden, aanduiden als “zalen voor publieksvoorstellingen:

 Zaal Alliance — Vootstraat, 28

Gelegen op de eerste verdieping van het voormalige café Alliance, gebouwd in 1922/23 op de plaats van een gelijknamig etablissement, was de zaal Alliance in het centrum van het dorp een echte voorloper als kleine plaats van culturele activiteiten, met name door de regelmatige optredens van de ‘Harmonie van l’Alliance’, muziekvereniging die er haar zetel had (tot 1940, toen ze verdween), van de zeer actieve Nederlandstalige toneelvereniging “Onder Ons”, en ook van de kortstondige Franstalige toneelvereniging “le Rubis”, die later naar de de Brand Whitlocklaan werd overgebracht.

Als polyvalente zaal werden er zowel evenementen van recreatieve aard gehouden (bijvoorbeeld in 1937 de verkiezing van Miss Woluwe voor de titel van Miss België 1937!) als politieke vergaderingen die soms stormachtig verliepen. In 1931 was ze zelfs het toneel (als men dat zo mag zeggen!) van een gewelddadig handgemeen tussen veteranen van de Eerste Wereldoorlog en militante flaminganten (bekend als “frontisten”) tijdens een conferentie die werd gepresenteerd door de extreemrechtse leider Gustaaf (bekend als Staf) Declercq, toekomstig leider van het VNV (Vlaams Nationaal Verbond), een collaborerende partij in 1940-1945.

 Zaal Europe —Vootstraat, 40

Oorspronkelijk was dit een balzaal, gebouwd in 1913 en reeds vermeld in 1919 onder de naam “Zaal Europa”. Het werd een multifunctionele zaal, zonder specifieke functie, die verdween in de jaren 1950. Het gebouw werd in 1973 gesloopt.

Zaal van de kring Fétis —Georges Henrilaan, 1 (hoek met het  Verheyleweghenplein)

De Roodebeekse tegenhanger van de zaal lAlliance en tevens polyvalente zaal, was gevestigd op de eerste verdieping van de brasserie van de kring Fétis, een etablissement gebouwd in 1922 door de ondernemer Félix Van Eycken, een actief lid van de gelijknamige muziekvereniging “L’Harmonie du Cercle Fétis”.

In 1951 werd in het gemeentemuseum een Kunstkring opgericht ter bevordering van een cultureel leven met lezingen, muziek- en poëzie voordrachten, tentoonstellingen, enz. Toch heeft er pas in de jaren zestig een grote verandering plaatsgevonden, toen het gemeentebestuur deze activiteiten wilde uitbreiden door ze op een meer samenhangende wijze te structureren.

De oprichting van het Cultureel Comité eind 1963 was de eerste stap. Het groeiende aanbod op cultureel gebied vereiste echter infrastructuren die beter aan de nieuwe situatie waren aangepast. De lokalen van het museum en de vergaderzaal van het gemeentehuis voldeden niet meer aan de eisen van een dynamisch cultuurbeleid.

Rond 1970 werd een ambitieus project uitgewerkt voor de bouw van een cultureel centrum in het Maloupark, gelegen aan de rand van de Woluwelaan. Het kasteel van de vroegere minister Jules Malou (1810-1886), dat na renovatie eveneens aan de cultuur zou worden gewijd, zou worden voltooid met de bouw, op de moerassige site van de Struykbeek, van een indrukwekkend hedendaags complex, waarvan de realisatie zou worden toevertrouwd aan de Naamse architect Roger Bastin (1913-1986), een vooraanstaand figuur in de naoorlogse Belgische architectuur. Maar de budgettaire beperkingen van die tijd – en misschien ook het ontstaan van een ecologisch bewustzijn – hebben de gemeente ertoe gebracht het project te laten varen.

In het kielzog hiervan werden tijdelijke oplossingen aangenomen, met name de verbouwing van de voormalige paviljoenen van het Koninklijk Atheneum van Sint-Lambrechts-Woluwe tot kleine eenheden die ter beschikking werden gesteld van Wolu-Culture, thans het Cultureel Centrum van Wolubilis, en van de talrijke ateliers en verenigingen van sociaal-culturele aard die in de gemeente aanwezig zijn. Dit ensemble wordt de “Chantiers du Temps Libre” (CTL) genoemd, een gelukkige formule bedacht door wijlen oud-burgemeester Georges Désir.

[Les Chantiers du Temps Libre, foto, zd, Cultureel Centrum van Wolubilis]

 

De vraag naar een theaterzaal die de naam waardig is, blijft echter bestaan. Een nieuwe locatie, gepland rond 1980, op de plaats van een deel van de oude, in onbruik geraakte begraafplaats van Etterbeek, Kerselarenbergstraat, werd niet gerealiseerd als gevolg van het verzet van de Brusselse gewestelijke autoriteiten, die toen nog onder het toezicht van de centrale regering stonden.

Theater

Wolubilis – Paul Henri Spaakgang 1

In 2005 kreeg het culturele leven in Sint-Lambrechts-Woluwe een heel bijzondere dimensie met de realisatie van dit beroemde project dat Georges Désir na aan het hart lag: het Cultureel Dorp Wolubilis, dat hij had willen uitbouwen tot een “plaats van bijna 10.000 m², gekenmerkt door een opening naar alle podiumkunsten en de wereld via verschillende centra – theater, ateliers, dans, tentoonstellingen, bibliotheek”.

Tegen zijn tegenstanders antwoordde de politicus altijd: “wij hebben nooit kritiek op de bouw van scholen en ziekenhuizen, dus waarom geen theater bouwen”. Zo bestaat deze plaats, die in de gemeente verankerd is en zich uitspreidt rond een agora waar ’s zomers films worden geprojecteerd, uit een theater met een capaciteit van 500 plaatsen dat op 23 maart 2006 zijn deuren opende, uit de lokalen van het cultureel centrum, dat onder meer de Ateliers de Wolubilis en de Artotheek coördineert, uit een dansschool, een bibliotheek en verschillende culturele verenigingen.

[Wolubilis, foto, zd – bron: Wikipedia]

 

De cinema’s

Om bovengenoemde redenen verschenen de bioscopen pas laat in Sint-Lambrechts-Woluwe. Tot de jaren zeventig waren er drie, alle ontworpen door de architect Guy Rousseau. Gesloten in de jaren zeventig, werden ze omgebouwd tot commerciële ruimtes:

Cinema Wolu —Jean-Baptiste Degrooffplein, nr. 7

Geopend in 1938. Gesloten in 1977.

Cinema Brazil —Georges Henrilaan, 198

Geopend in 1951. Gesloten in 1972.

Cinema Métro — Georges Henrilaan, 481

Geopend in 1955. Gesloten in 1975.

 

© Gemeentemuseum van Sint-Lambrechts-Woluwe – Alle rechten voorbehouden

 

Laisser un commentaire